Հայաստանի քիմիական հանդես =Chemical Journal of Armenia

Асимметрический синтез новых энантиомерно обогащенных производных (S)-β-фенил-α-аланина

Дадаян , С. А. and Степанян , Л. А. and Дадаян , А. С. and Погосян , А. С. and Цатурян, А. О. (2017) Асимметрический синтез новых энантиомерно обогащенных производных (S)-β-фенил-α-аланина. Հայաստանի քիմիական հանդես. Chemical Journal of Armenia. Химический журнал Армении, 70 (4). pp. 529-536. ISSN 0515-9628

[img]
Preview
PDF
Download (635Kb) | Preview

    Abstract

    С-алкилированием NiII-комплекса основания Шиффа глицина и хирального вспомогательного реагента (S)-2-N-[N’-(2-фторбензил)пролил)]аминобензофенона p-изобутил- и p-t-бутилбензилбромидами осуществлён асимметрический синтез новых производных (S)-β-фенил-α-аланина, содержащих изобутильный и трет-бутильный заместители в p-положении бензильного остатка – (S)-2-амино-3-(p-изобутилфенил)пропионовой (ее > 97%,τ= 55-60 мин) и (S)-2-амино-3-(p-t-бутилфенил)пропионовой кислот (ее > 97%,τ= 63-65 мин). Ուսումասիրվել է (S)-2-N-[N’-(2-ֆտորբենզիլպրոլիլ)]ամինաբենզոֆենոն քիրալային օժանդակ ռեագենտի և գլիցինի Շիֆի հիմքի հետ Ni2+-իոնի առաջացրած հարթ-քա-ակուսային կոմպլեքսի ամինաթթվային մնացորդի C-ալկիլման ասիմետրիկ ռեակցիան պ-իզոբուտիլբենզիլբրոմիդի և պ-երրորդային բուտիլբենզիլբրոմիդի հետ: Ալկիլման եակցիաները տարվել են սենյակային ջերմաստիճանում, ԴՄՖ-ի միջավայրում, թարմ անրացված, չոր NaOH-ի առկայությամբ: Ալկիլման արդյունքում առաջանում է (S,S)- (S,R)-դիաստերեոմեր կոմպլեքսների խառնուրդ՝(S)-ամինաթթու պարունակող (S,S)-իաստերեոմերների մեծ ավելցուկով: Առաջացած դիաստերեոմերային կոմպլեքսների ՄՄՌ 1H սպեկտրագրերի և խառնուրդների աղաթթվային քայքայման հիդրոլիզատներից նջատված ամինաթթուների ԲԱՀՔ անալիզով որոշվել է դիաստերեոմերների (S,S)- և S,R)-հարաբերակցությունը (de > 97%): Մեթանոլում լուծված դիաստերեոմերային կոմպլեքսների աղաթթվային (2NHCl) այքայման հիդրոլիզատների իոնափոխանակային սորբցիա-դեսորբցիայից և ջրային սպիրտից վերաբյուրեղացնելուց հետո նպատակային (S)-2-ամինո-3-(պ-իզոբուտիլֆե-նիլ)պրոպիոնաթթուն և (S)-2-ամինո-3-(պ-երրորդային բուտիլֆենիլ) պրոպիոնաթթուն նջատվել են (ee > 98%) էնաթիոմերային մաքրությամբ: Արդյունքում (S)-2-N-[N’-(2-ֆտորբենզիլպրոլիլ)]ամինաբենզոֆենոն քիրալային օժանդակ ռեագենտի և գլիցինի Շիֆի հիմքի հետ Ni2+-իոնի առաջացրած հարթ-քառակուսային NiII-(S)-2-FBPBGly կոմպլեքսի (1) կիրառմամբ մշակվել է (S)-2-ամինո-3-(պ-իզոբուտիլֆենիլ) պրոպիոնաթթվի (6) և (S)-2-ամինո-3-(պ-երրորդային բուտիլֆենիլ) պրոպիոնաթթվի (7) (ee > 98%), տևողությունը` 60-65 ր) ասիմետրիկ սինթեզի մեթոդ: The asymmetric reaction of C-alkylation of square-planar NiII complexes of Schiff base of amino acid moiety of glycine with (S)-2-N-[N’-(2-fluorobenzylprolyl)]amino-benzophenone chiral auxiliary by p-isobutylphenylbromomethane and p-tertbutylphenyl-bromomethane has been studied. The alkylation reactions were carried out at room temperature, in DMF, in the presence of fine-grained dry NaOH. The alkylation resulted in a mixture of (S,S)- and (S,R)-diastereomeric complexes with high excess of (S,S)-diastereomers containing (S)-amino acid. The ratio of (S,S)- and (S,R)-diastereomers was determined by 1H NMR spectroscopy of the obtained diastereomeric complexes and by HPLC analysis of amino acids isolated from the mixtures of hydrolysates decomposition (de > 97%). Diastereomeric complexes were dissolved in methanol and after decomposition of hydrolysates by 2NHCl, were subjected to ion-exchange absorption-desorption. The target (S)-2-amino-3-(p-isobutylphenyl)propionic acid and (S)-2-amino-3-(p-tertbutyl-phenyl)propionic acid were crystallized from aqueous-alcoholic solution and obtained with enantiomeric purity (ee> 98%). As a result, using square-planar NiII-(S)-2-FBPBGly (1) complexes of Schiff base of glycine with (S)-2-N-[N’-(2-fluorobenzylprolyl)]aminobenzophenone chiral auxiliary, the method for the asymmetric synthesis of (S)-2-amino-3-(p-isobutylphenyl)propionic acid (6) and (S)-2-amino-3-(p-tertbutylphenyl)propionic acid (7) (ee > 98%, duration: 60-65 min) has been developed.

    Item Type: Article
    Additional Information: (S)- β-ֆենիլ- α-ալանինի էնանթիոմերապես հարստացված նոր ածանցյալների ասիմետրիկ սինթեզ։ Asymmetric synthesis of new enantiomerically enriched derivatives of (S)-β-phenyl-α-alanine.
    Uncontrolled Keywords: Դադայան Ս. Ա., Դադայան Ա. Ս., Ստեփանյան Լ. Ա., Պողոսյան Ա. Ս., Ծատուրյան Ա. Օ., Dadayan S.A., Dadayan A.S., Stepanyan L.A., Poghosyan A.S., Tsaturyan A.O.
    Subjects: Q Science > QD Chemistry > Biochemistry
    Q Science > QD Chemistry > Organic Chemistry
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: Chemical Journal
    Date Deposited: 01 Feb 2018 16:18
    Last Modified: 13 Jun 2019 13:43
    URI: http://chemistry.asj-oa.am/id/eprint/7834

    Actions (login required)

    View Item