Հայաստանի քիմիական հանդես =Chemical Journal of Armenia

Spectral study of trimethylphosphine interaction with nitro complex of Co-meso-tetraphenylporphyrin

Hovhannisyan, A. A. and Martirosyan, G. G. and Hovhannisyan, G. Sh. and Kurtikyan, T. S. (2019) Spectral study of trimethylphosphine interaction with nitro complex of Co-meso-tetraphenylporphyrin. Հայաստանի քիմիական հանդես. Chemical Journal of Armenia. Химический журнал Армении, 72 (4). pp. 393-400. ISSN 0515-9628

[img]
Preview
PDF
Download (554Kb) | Preview

    Abstract

    Low-temperature reaction of trimethylphosphine (PMe3) with sublimed layer of Co(TPP) (TPP-meso-tetraphenyl-porphyrinato dianion) nitro complex (Co(TPP)(NO2)) leads initially to formation of the 6-coordinate nitro complex Co(TPP)(NO2)(PMe3) that at higher temperature under PMe3 excess converts to the {CoIII(TPP)(PMe3)2}∙ NO2 as is shown by FTIR spectroscopy reinforced by the data with isotopic 15NO2 group. Neither Co(TPP)(NO2)(PMe3) nor {CoIII(TPP)(PMe3)2}∙ NO2 take part in the oxygen atom transfer reaction from 6-coordinate nitro group or outer sphere NO2 anion. ՖՁԻԿ սպեկտրաչափական եղանակով ուսումնասիրվել է եռմեթիլֆոսֆինի (PMe3) փոխազդեցությունը Cօ-մեզո-տետրաֆենիլպորֆիրինի նիտրոկոմպլեքսի (Co(TPP)NO2) հետ: Ռեակցիան ընթանում է երկու փուլերով: Առաջին փուլում ցածր ջերմաստիճաննե-րում (120-170 K) դիտվում է Cօ-պորֆիրինի տրանս-եռմեթիլֆոսֆին պարունակող նիտրոկոմպլեքսի` (PMe3)Co(TPP)(NO2) գոյացումը: Ֆոսֆինի նոր չափաբաժիննեըը և տաքացումը մինչև սենյակային ջերմաստիճան հանգեցնում է իոնային զույգի առաջաց-ման` բաղկացած երկեռմեթիլֆոսֆին պարունակող կատիոնից {Co(TPP)(PMe3)2}+ և նիտրիտ-անիոնից` NO2: Այդպիսով PMe3 դուրս է մղում նիտրոլիգանդը նիտրիտ-անիոնի տեսքով: Ստացված արդյունքները լրացուցիչ հիմնավորում են ստացել 15NO2 իզոտոպոմերի կիրառմամբ: Cօ-պորֆիրինների նիտրոկոմպլեքսները ընդունակ են մասնակցելու թթվածնի ատոմի տեղափոխման ռեակցիաներում կոորդինացված նիտրոխմբից համապատասխան թթվածնի ակցեպտոր հանդիսացող մոլեկուլի վրա: Ուսոմնասիրված համակարգը միկրո-ծակոտկեն թաղանթներում չի դրսևորում այդպիսի ունակություն, թե 6-կոորդինացված նիտրոխմբից, թե նիտրիտ-անիոնից, ի տարբերություն եռֆենիլֆոսֆինի: Դա, ամենայն հավանականությանբ, պայմանավորված է այդ երկու լիգանդների էլեկտրոնադոնոր հատկությունների զգալի տարբերությամբ: Методом Фурье ИК спектроскопии исследовано взаимодействие триметилфосфина (РМе3) с нитрокомплексом Со-мезо-тетрафенилпорфирина. Реакция протекает в две стадии. На первой, при низких температурах (120-170 K), наблюдается образование 6-координированного нитрокомплекса Со-порфирина, содержашего транс-триметилфосфинный лиганд (PMe3)Co(TPP)(NO2). Подача новых порций РМе3 и нагрев системы до комнатной температуры ведет к образованию ионной пары, состоящей из катионного ди-триметилфосфинного комплекса Со-порфирина и нитрит-аниона. Таким образом координированная нитрогруппа вытесняется триметилфосфином в виде нитрит-аниона. Нитрокомплексы Со-порфиринов способны участвовать в реакции переноса атома кислорода с координированной нитрогруппы на соответствующий акцептор кислорода. Исследованная система, в отличие от трифенилфосфина, не проявляет такой способности ни от 6-координированной нитрогруппы, ни от нитрит-аниона, что, по-видимому, связано со значительным различием в электронодонорной силе этих лигандов.

    Item Type: Article
    Additional Information: Co-մեզո-տետրաֆենիլպորֆիրինի նիտրո կոմպլեքսի հետ եռմեթիլֆոսֆինի փոխազդեցության սպեկտրալ ուսումնասիրությունը; Спектральное исследование взаимодействия триметилфосфина с нитро-комплексом Cо-мезо-тетрафенилпорфирина
    Uncontrolled Keywords: Հովհաննիսյան Ա. Ա., Մարտիրոսյան Գ. Գ., Հովհաննիսյան Գ. Շ., Կուրտիկյան Տ. Ս., Оганесян А. А., Мартиросян Г. Г., Оганесян Г. Ш., Куртикян Т. С.
    Subjects: Q Science > QD Chemistry
    Q Science > QD Chemistry > Physical Chemistry
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: Chemical Journal
    Date Deposited: 09 Jan 2020 16:01
    Last Modified: 15 Jan 2020 14:27
    URI: http://chemistry.asj-oa.am/id/eprint/7967

    Actions (login required)

    View Item